Knapperige nieuwe synthesechip
De nieuwe Fantom-X-serie mag dan wel in drie uitvoeringen bestaan, maar die doen allemaal beroep op de nieuwe klankopwekking. Dit is een gloednieuwe chip, die zomaar eventjes 4 niveaus (alias Tones) met een 128-stemmige polyfonie kan beheren. Dus konden we van de gelegenheid gebruik maken om ook veel gedetailleerdere golfvormen te gebruiken. Als je een Fantom-X helemaal uitbreidt, beschik je over ±1GB aan golfvormen – geen enkele andere workstation kan daaraan tippen. Logisch dus dat we ook het ROM-aanbod verdubbeld hebben. Niet om meer klanken te bieden (daar ligt niemand wakker van), maar om nóg realistischer uit de hoek te komen.
Sampler en audiorecorder
Een ander voordeel van de nieuwe chip is dat de ingebouwde sampler nu ook voor heuse audiotoepassingen kan worden gebruikt. Je kunt, met andere woorden, zowel korte samples voor “muzikaal gebruik” als volledige audiopartijen opnemen en weergeven. Voeg daarbij de mogelijkheid om het RAM-geheugen tot 544MB uit te breiden en je beseft dat je wel héél lange partijen kunt inspelen. Net zo handig is de realtime stretchfunctie voor de synchronisatie van de audiodata met eender welk tempo. Editen kun je de golfvormen natuurlijk ook – zelfs in stukjes knippen (Chop). De importmogelijkheid van .WAVen AIFF-audiobestanden verwacht je natuurlijk. En voor de opslag kun je met PC-kaarten (maximaal 1GB) werken.
Nieuw, expressief en weergaloos
Toegegeven, de Roland-ingenieurs waren zó trots op de mogelijkheden van de nieuwe soundchip dat ze de Fantom-X-serie maar meteen van nieuwe golfvormen hebben voorzien. Vanaf heden kun je bogen op 128MB (ROM) aan echte juweeltjes: nieuwe strijkers, vette en kordate drums, nylongitaren van de bovenste plank, een stereopiano met 88 splits. Da’s één per noot… en dit voor verschillende aanslagniveaus! Oftewel zo’n slordige 700 samples voor die ene Patch. De kwaliteit is er dan ook naar, temeer daar we kosten noch vintageapparatuur hebben gespaard om het geheel zo vlekkeloos mogelijk in de chip te kunnen branden. Met dank trouwens aan Dan Blessinger (technieker/producer bij Martinsound).
Skip Back-sampling en een dynamische padbank
De Fantom-S was het eerste Roland-instrument met die handige Skip Back-samplingfunctie. Je kent het wel: je speelt net het riedeltje van je leven (op het klavier of de aanslaggevoelige pads), maar je hebt de sampler niet in opname gezet. Weg dus… Niet wanneer je instrument Skip Back Sampling heeft – zelfs de maten worden onthouden. En omdat we het toch al over de pads hadden: het zijn er 16, ze zijn aanslaggevoelig, met aftertouch en hun polyfonie werd verdubbeld. Te gek dus voor het inspelen van drumpartijen of het triggeren van de meest diverse samples.
Een workstation dat audio en MIDI “doet”
Op een Fantom-X is het complete muzikale productieproces gestroomlijnd. De opname van MIDI-sporen met de sequencer, het starten van samples via de dynamische pads en zelfs audioopnamen in het RAM-geheugen gaan haast vanzelf. Programmeer bv. een drumpartij die zowel de ROM-geluiden als gesampelde grooves aanspreekt. Deze laatste lopen automatisch synchroon met het ingestelde tempo (realtime timestretch). Neem vervolgens de begeleidingspartijen met de sequencer op en voeg daar dan een “echte” gitaar- of zangpartij aan toe (audio). Niet alleen de resolutie van de sequencer is top, ook de capaciteit van zo’n 400.000 noten. Dat je sequences als Standard MIDI Files (SMF) kunnen worden geëxporteerd verwacht je natuurlijk.
En dit alles in kleur
Hadden we het er al over dat de Fantom-X-serie met een kleurendisplay wordt geleverd? Natuurlijk ziet het er leuker uit, maar het is vooral duidelijker, omdat je de benodigde informatie sneller vindt. Zelfs de bitmapbeelden zien er realistischer uit.
Studio-effecten en ‘Mastering Tools’
Ook op effectenvlak gaan de Fantoms niet over één nacht ijs: naast de obligate reverb- en chorusprocessor zijn er namelijk drie multi-effecten die ook tijdens het sampelen kunnen worden gebruikt. Daar moet je wezen voor effecten zoals COSM® Guitar Amp Modeling, Lo-Fi, synchroniseerbare delays, Slicer, Isolator, programma’s met verschillende effecten enz. (In de Performance- mode kun je kiezen of de drie MFX’en parallel (apart), in serie of in verschillende parallel + seriële combinaties moeten worden gebruikt.) Als je nieuwe song bijna klaar is, kun je hem mixen en daarvoor een beroep doen op de Mastering-processor met multiband-compressor e.d.
U zei USB?
De USB-poort kan voor twee dingen worden gebruikt: als USBMIDI- interface (zodat je voor het werken met een computer geen USB-interface nodig hebt) en voor het im- en exporteren van .WAV/AIFF-bestanden. Je kunt dus ook zonder meer samples van je computer importeren en daarmee werken. Verder kun je afgemixte songs sampelen en dat bestand dan naar de computer doorseinen om er een audio- CD van te branden.
V-LINK: cruciaal voor een professionele show
Hoewel de Fantom-X-serie er in de studio echt zal uitspringen, praten we hier over instrumenten die ook live van onschatbare waarde zijn. Dankzij de V-LINK-technologie kun je zelf videoclips starten en vervormen door gewoon muziek te spelen (daarvoor heb je een video-editor zoals de DV-7PR van Edirol nodig). Zelfs de dynamische pads en de Pitch Bend-hendel (om maar eens wat te noemen) zenden signalen die in beelden kunnen worden vertaald. Zo heb je tevens het visuele aspect in de hand.
Piano-knop
Als je voor de Fantom-X8 kiest, beschik je over een gewogen 88-toetsen klavier met hamertjes (“Progressive Hammer Action”) dat aanvoelt zoals het klavier van een akoestische vleugel. Daarmee komt de nieuwe pianopatch met zijn 88 splits nog beter tot zijn recht. En om die zelfs niet te moeten zoeken, zijn de Fantom-X’en voorzien van een PIANO-knop. Heb je maar zelden een piano nodig, dan kun je een andere Patch of Performance aan die knop toewijzen en die dan direct oproepen. Je merkt het al: de Fantom-X-serie is weer een belangrijke stap in de goede richting.